Μάνη Τα χωριά μας Ιστορία της οικογένειας Οικογενειακό δένδρο Φωτογραφικό αρχείο Ιστορικά - Ανέκδοτα - Διηγήσεις Guest book Επικοινωνία

Μάνη

Χρονολογικός Πίνακας Η διοικηση της Μάνης τον 18ο αιώνα

Η διοικηση της Μάνης τον 18ο αιώνα

            Oι Μανιάτες είναι εξαίρεση μεταξύ όλων των ελληνικών φυλών ως προς την ψυχοσύνθεση ως ανθρώπων, της οποίας μάρτυρες είναι τα τραχιά, δυσεξιχνίαστα και παράδοξα σε μεγάλο βαθμό ήθη και έθιμά τους. Γιατί όπως γράφουν οι Stephanopoli, θείος και ανιψιός, το έτος 1797: «Το ότι δεν συμπεριφέρονται το ίδιο και στους ξένους οφείλεται στην απόφασή τους να εμποδίσουν την είσοδο της διαφθοράς στην πατρίδα τους».
Οι Μανιάτες ανάλογα με την καταγωγή και την ισχύ τους διαιρούνται σε:

  1. Νικλιάνους -από το λατινικό «nicchiia» δηλαδή πλήθος ανθρώπων, ισχύς, με αντικατάσταση του δεύτερου «c» και του «h» από το «λ» λόγω της δύσκολης προφοράς- δηλαδή τους προερχόμενους από ευγενή και ισχυρή γενεά
  2. Φαμέγιους -από το «famiglio» δηλαδή μέλος της οικογένειας ή από το «famille» δηλαδή ασθενής καθώς ήταν προσκολλημένοι κατ' ανάγκη σε κάποια γενεά ισχυρών. Οι Φαμέγιοι αποκαλούνται και αχαμνόμεροι, από το «α» αθροιστικό και του «χαμαί», δηλαδή ο πολύ χαμαί, οπολύ ταπεινός.

            Ο διαχωρισμός αυτός καθιερώθηκε απότους Ρωμαίους στο «Κράτος των Ελευθερολακώνων»,  είναι δε συνέχεια και εξέλιξη της αρχαιότατης διαίρεσης σε «ελεύθερους» και «δούλους».
            Η αυτοδιοίκηση στην Μάνη ήταν τελείως ιδιόμορφη μερικοί δε την επονόμαζαν Δημοκρατία, ήταν όμως κράμα Μοναρχίας, Αριστοκρατίας και Δημοκρατίας.
            Η ακραία αυτή γωνιά της Ελλάδας είχε πολίτευμα «ομοσπονδιακό»  ή  «συμπολιτεία», όπως ονομάστηκε αργότερα, αλλά φιλελεύθερο.
            Σαν αυτοδιοίκηση είχε την κατά τόπους Γερουσία, δηλαδή την "Γερωχία" της αρχαίας Σπάρτης, η οποία αργότερα ονομάστηκε Γεροντική.
            Η διοίκηση της Μάνης ήταν με άλλα λόγια όπως αυτή των σημερινών Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ή και πιο συγκεκριμένα όπως η αυτοδιοίκηση στα διάφορα Καντόνια της Ελβετίας με την αντιπροσωπευτική κεντρική Κυβέρνηση.
            Κάθε Τοπαρχία, όπως σώζεται σε επίσημα έγγραφα η λέξη, διακρινόταν από την άλλη τόσο γεωγραφικά όσο και ιστορικά αλλά και εθνολογικά, αφού και σήμερα οι Μανιάτες έχουν τρεις διαλέκτους, τρία δηλαδή γλωσσικά ιδιώματα. Αλλά και ακουστικά, η προφορά των κατοίκων της Δυτικής Μάνης είναι ηχηρή και έντονα χρωματισμένη, ενώ αυτών της Ανατολικής Μάνης είναι λεπτή και ήρεμη. Αυτό οφείλεται οπωσδήποτε στο άγονο ή το εύφορο του τόπου αλλά και στις κλιματολογικές συνθήκες. Οι τελευταίες αυτές έχουν επίδραση και επήρεια στη διαμόρφωση του χαρακτήρα, της συμπεριφοράς και της φωνητικής έκφρασης των ατόμων.
            Επίσης κάθε Τοπαρχία είχε δικαιώματα ολικής επιβολής, ηθικής και υλικής, πάνω στους πολίτες της, ελαττωμένα μεν σε καιρό ειρήνης, επαυξημένα δε μέχρι τυραννίας σε καιρό πολέμου, εμφύλιων ταραχών ή εξωτερικής απειλής της ελευθερίας της χώρας.
            Σε περίπτωση που δινόταν το κήρυγμα «η Γεροντική εις τα δικαιώματά της», ή όπως λέγεται σήμερα «η Πατρίδα σε κίνδυνο», κάθε αρχή έπαυε και η Γερουσία λάμβανε σε κάθε Τοπαρχία αυθαίρετα και δικτατορικά δικαιώματα. Ούτε ακόμη και στον Ηγεμόνα της Μάνης αναγνώριζε επέμβαση σε οικογενειακές διαφορές, εκτός της «συμβουλευτικής» επέμβασής του σε καιρό ειρήνης, μέσα στα όρια της χώρας καιπάντοτε μετά προηγούμενη συνεννόηση με τη Γερουσία της Τοπαρχίας.
Όλοι οι κάτοικοι υποτάσσονταν διαταγές της Γεροντίας, γιατί έστω και αν οι αποφάσεις ήταν άδικες ή μεροληπτικές ή σκόπιμα μεροληπτικές, δεν μπορούσε η αδικούμενη γενεά να κηρύξει τον πόλεμο εναντίον ολόκληρης της Τοπαρχίας.
            Γιατί διέτρεχαν τον κίνδυνο ναχαρακτηριστούν σαν εχθροί του τόπου, όπως παραλίγο να συμβεί στη δική μας γενεά και όπως συνέβηκε λίγο αργότερο στις μανιάτικες γενεές που εκδιώχθηκαν στην Κορσική.
            Όλες οι γενεές τρόμαζαν όταν ακουγόταν το σύνθημα. Ιδίως όμως οι ισχυρότερες, γιατί τότε δινόταν η ευκαιρία σε κατώτερες σε ισχύ γενεές να ελέγχουν την ισχυρότερη ή έστω να την αναγκάζουν να μη γίνεται τυραννική πάνω στις υπόλοιπες.
            Όλες όμως αυτές οι καταστάσεις αλλά και οι κλιματολογικές συνθήκες του τόπου επηρέασαν αναμφισβήτητα τον ήδη σκληρό χαρακτήρα των κατοίκων. Γι' αυτό και σήμερα ακόμη που ο τόπος δεν είναι πλέον «terraincognita»: «Τη χώρα αυτή δεν είναι να τη δει κανείς σε συντομία και βιαστικά. Θέλει χρόνο, προσπάθεια και υπομονή, όπως ένας δύσκολος φίλος. Δεν είναι σαν τη νησιωτική Ελλάδα που από τα πρώτα λεπτά στην πλατεία νιώθεις σαν κομμάτι της ζωής του τόπου. Παίρνει καιρό η ανακάλυψη του θησαυρού και  αργά κερδίζεται η φιλία».