Μάνη Τα χωριά μας Ιστορία της οικογένειας Οικογενειακό δένδρο Φωτογραφικό αρχείο Ιστορικά - Ανέκδοτα - Διηγήσεις Guest book Επικοινωνία

Ιστορία της Οικογένειας

Προέλευση επιθέτου Καταγωγή - Απαρχή γενεάς Έτος 1400 1400 - 1900 1900 μέχρι σήμερα Συγγενείς οικογένειες Διάγραμμα οικογένειας

Συγγενείς οικογένειες

           Όπως συμβαίνει σε όλες τις οικογένειες κάποιοι κλάδοι τους αλλάζουν προσωνυμία παίρνοντας σαν επίθετο το υποκοριστικό κάποιου προγόνου. Οι διαφορετικές οικογένειες που δημιουργούνται τελικά με αυτή τη διαδικασία έχουν γνώση της κοινής καταγωγής τους καθώς και της προέλευσής τους.
Αυτό συνέβη και στη δικιά μας γενεά.
           Στην Κάλλιαζη, όπως αναφέρει η παράδοση, υπήρχαν, μεταξύ των πολυάριθμων μελών της γενεάς, και τρεις αδελφοί. Από αυτούς, οι δύο πήραν καθένας τη δική του προσωνυμία για να διακρίνονται μεταξύ τους, όπως γίνεται και σήμερα ακόμη.
Αυτοί ονομάζονταν:

  • Πατσούρος
  • Μενούδος, από το «μένω» και «ούδας» το οποίο σημαίνει «έδαφος», δηλαδή: αυτός που μένει στοέδαφος, στον τόπο, ο ντόπιος.
  • Ξανθός, ονομάστηκε έτσι για το χρώμα του, σε αντίθεση με τους δύο άλλους αδελφούς του.

Οι απόγονοί τους έχουν σήμερα την επωνυμία:

Ο πρώτος Πατσούρος που πήγε στο Σκαμνάκι, περί το 1450, είχε πέντε γιους οι οποίοι είχαν την προσωνυμία:

  • Καράτζαλης, από το «κάρα», δηλαδή «κεφάλι» και «ζάλη»
  • Γρημπιλής, από το «γρεμπενής» δηλαδή «κόκορας»
  • Κώτσος, δηλαδή «Κωνσταντίνος»
  • Κούρος, δηλαδή «αρσενικό παιδί»
  • Πατσούρος

Για να διακρίνονται δε οι Πατσουριάνοι μεταξύ τους, όπως συμβαίνει και σήμερα ακόμη στη Μάνη, επονομάστηκαν από τότε οι απόγονοί των τεσσάρων πρώτων:

           Με αυτά τα επίθετα υπάρχουν και σήμερα οικογένειες, οι οποίες γνωρίζουν την καταγωγή και προέλευσή τους καιαισθάνονται τη συγγένεια, η οποία είναι περισσότερο ψυχικός δεσμός, γι' αυτό στους μικρότερους τόπους είναι περισσότερο συνδεδεμένοι, παρ' όλες τις μικροδιαφορές τους.
Από τους πέντε γιους του παραπάνω Πατσούρου, ο Καράτζαλης και ο Γρημπιλής δενπαρέμειναν στο Σκαμνάκι αλλά ακολούθησαν και έμειναν κοντά στα υπόλοιπα μέλη της γενεάς.
           Το 1550 στα Κονάκια, ένας Πατσούρος από τη γενεά, που ήταν γιος του Μενούδου, επονομάστηκε από τους υπόλοιπους Κατούνας, δηλαδή «κτηματίας», λόγω της μεγάλης κτηματικής περιουσίας τη οποία είχε στο χωριό μας, τα Κονάκια.
           Το 1550 επίσης άλλος Πατσούρος επίσης από τη γενεά, γιος του Ξανθού, πήρε την προσωνυμία Ζερβούλιας, από το «σερβούλης», το οποίο σημαίνει «τσαρούχης». Οι απόγονοί του έχουν τώρα το επώνυμο Ζερβουλάκος.
           Η προσωνυμία αυτή του δόθηκε για τον εξής λόγο:
           Ο Πατσούρος αυτός γιος του Ξανθού, φορούσε, όπως όλοι οι συγχωριανοί του «τσαρούχια» απόγουρουνόδερμα, τα οποία ονομάζονταν «σερβούλια». Κάποτε μετά απόμακριά πορεία και υπερκόπωση σε μία από τις πολεμικές περιπέτειες, τις πάμπολλες τότε, τα πόδια του είχαν πρηστεί από το σφιχτό δέσιμο των παπουτσιών του. Όταν έφτασε στο σπίτι του κατάκοπος, έπεσε λιπόθυμος. Οι δικοί του τον νόμισαν νεκρό. Άρχισε ο θρήνος και ο σπαραγμός. Οι γυναίκες θέλησαν να του πλύνουν το σώμα. Του έβγαλαν λοιπόν πρώτα τα «τσαρούχια», τα «σερβούλια» δηλαδή, για να του πλύνουν τα πόδια. Αμέσως όμως μετά τις πρώτες εντριβές αυτός συνήλθε από τη λιποθυμία του και «αναστήθηκε». Από τότε πήρε την προσωνυμία από τους συμπατριώτες του «σερβούλης». Το γράμμα όμως «σ»στην τραχιά μανιάτικη διάλεκτο ακούγεται ως «ζ»και έτσι επονομάστηκε Ζερβούλιας.
           Τέτοιες προσωνυμίες είναι πολύ συνηθισμένες σε μικρούς τόπους.
           Ο Μενούδος λοιπόν και ένας από τους γιους του ονόματι Κατούνας, όπως επίσης ο Ξανθός και ένας από τους γιους του ονόματι Ζερβούλιας επονομάζονταν από τους συγχωριανούς τους «μουσταφάδες».
Αυτό γινόταν για τους εξής λόγους:
           Επειδή οι προσωνυμίες τους προέρχονταν από αρχαίες ελληνικές λέξεις -«μενούδος» από το «μένω» και «ούδας» δηλαδή «έδαφος», όπως γράψαμε παραπάνω- ή και από λέξεις όχι τόσο κοινές στην τοπική μαvιάτικη διάλεκτο, οι λέξεις αυτές ξένιζαν τα διάφορα μέλη της γενεάς. Επιπλέον υπήρχε και η σκωπτική διάθεση, έτσι λοιπόν τόσο για λόγους πειραχτικούς όσο και για να διασκεδάσουν στις πολεμικές τους περιπέτειες, τους φώναζαν με αυτή την προσωνυμία.

(Από το υπό έκδοση βιβλίο του Βασιλείου Αναργύρου Πατσουράκου: Μια Γενεά της Μάνης)