Μάνη Τα χωριά μας Ιστορία της οικογένειας Οικογενειακό δένδρο Φωτογραφικό αρχείο Ιστορικά - Ανέκδοτα - Διηγήσεις Guest book Επικοινωνία

Τα χωριά μας και η ιστορία τους

ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΟΜΙΑ ΚΟΝΑΚΙΑ - ΣΤΡΟΤΖΑ (ΠΡΟΣΗΛΙΟ) ΠΥΛΟΣ ΣΚΥΦΙΑΝΙΚΑ ΚΑΡΥΟΥΠΟΛΗ - ΣΚΑΜΝΑΚΙ ΚΑΛΛΙΑΖΗ

Αγία Κυριακή

            Η Αγία Κυριακή είναι ένας μικρός οικισμός μερικών μόνο σπιτιών και βρίσκεται πάνω από το ακρωτήριο Τηγάνι (Κάστρο της Μαΐνης)στη Μέσα Μάνη, πολύ κοντά στη Νόμια.
            Ο οικισμός πήρε το ονομά του προφανώς από την ομώνυμη εκκλησία της Αγίας Κυριακής.
            Σύμφωνα με την παράδοση της οικογένειας, η αρχική κοιτίδα των Πατσουριάνων ήταν σε αυτόν τον οικισμό και είχαν τα κτήματά τους στο γειτονικό χωριό Νόμια.
Οι πρόγονοί μας έζησαν εδώ από το 900 μέχρι το 1400 οπότε και μετακινήθηκαν στην Έξω Μάνη.
            Ο ναός της Αγίας Κυριακής ο οποίος κάποτε ήταν ιδιοκτησία της οικογένειάς μας, είναι ναός μονοκάμαρος με μεγαλιθική τοιχοποιία , όπως όλες οι εκκλησίες στη Μάνη πριν το 1300.

            Η ιδιόρρυθμη αυτή «κυκλώπεια» οικοδομική γραμμή της εκκλησίας είναι ωστόσο απόλυτα εναρμονισμένη με την οικοδομική μορφή των κτισμάτων της περιοχής.
            Στο υπέρθυρό της υπάρχει ημικυκλική μαρμάρινη πλάκα, όπου είναι ανάγλυφα σκαλισμένα στο μέσο σταυρός και δεξιά και αριστερά του από ένα παραδείσιο πουλί, στοιχεία χαρακτηριστικά για τη χρονολόγησή της. Επίσης στις δύο εξωτερικές γωνίες την Β.Δ. και την Ν.Δ. υπάρχουν δύο μακριά, σκαλιστά μαρμάρινα κομμάτια, αρχαϊκής προέλευσης, με υπέροχες παραστάσεις κυκλικών και ημικυκλικών σχημάτων και με σκαλιστούς παραδείσιους καρπούς, τους «λωτούς».
            Οι Μανιάτες όμως, όπως είναι γνωστό, ασπάστηκαν τον χριστιανισμό το έτος 880. Συμπεραίνει λοιπόν κανείς ότι για να δείξει πίστη η γενεά μας στη νέα θρησκεία, τη χριστιανική, στην οποία δόθηκε ψυχικά απόλυτα, έχτισε την εκκλησία της Αγίας Κυριακής, αφενός μεν για να εκκλησιάζεται σε δικό της ναό, αφετέρου δε για να δείξει υπεροχή έναντι των υπόλοιπων κατοίκων του τόπου
Το εσωτερικό της εκκλησίας Αγία Κυριακή
            Οι αγιογραφίες στο εκκλησάκι είναι δοσμένες με λεπτή τέχνη και προσεκτική εργασία που πετυχαίνει να αποδώσει μινιατούρες και αναλογίες πού δεν συναντιούνται αλλού.
            Γι' αυτούς τους λόγους, στους τόπους της μετέπειτα εγκατάστασης πολλών μελών της γενεάς μας, χτίστηκαν πάλι εκκλησίες στο όνομα της Αγίας Κυριακής, οι οποίες σώζονται μέχρι σήμερα, όπως στα Κονάκια και σε χωριό έξω από τα Χανιά της Κρήτης.

Το ακρωτήριο Τηγάνι με το Κάστρο της Μαΐνης

            Η τοπογραφική θέση του οχυρού Αγία Κυριακή είναι τέτοια ώστε να βρίσκεται πάνω και να δεσπόζει του φοβερού θαλάσσιου φρουρίου της Μάνης, το οποίο ονομάζεται Τηγάνι, λόγω του σχήματός του.
            Στο οχυρό αυτό υπάρχουν και σήμερα ακόμη οι Πύργοι και η εκκλησία και χαίρεται κανείς απ' αυτό την απαράμιλλη θέα προς το φρούριο και όλη την περιοχή.
            Πρέπει να σημειωθεί ότι το περιβόητο αυτό «φρούριο της Μαΐνης», το «Τηγάνι», το οποίο κτίστηκε πιθανότατα από τον Ιουστινιανό (527-565), άλλαξε πολλές φορές κυρίαρχους. Είναι κτισμένο πάνω σε στρογγυλό σχεδόν και πορώδης και απότομο βράχο και σε αρκετό ύψος από την επιφάνεια της θάλασσας, απέχει δε αρκετή απόσταση από την κοντινή βραχώδη ακτή. Με αυτή συνδέεται με στενή και χαμηλή λωρίδα γης μήκους 1700 μέτρων.
            Πάνω στο βράχο αυτόν που μοιάζει σήμερα με χαρακτηριστικό τοπίο της Σελήνης, σώζονται και τώρα ακόμη τα ερείπια του φρουρίου.
Στην αρχή του «Τηγανιού» και στη μέση του γκρεμού υπάρχει μέγα σπήλαιο, σε μήκος, βάθος και ύψος, με τρεχούμενο νερό, στο ανατολικό άκρο του οποίου είναι κτισμένη βυζαντινή πρωτοχριστιανική εκκλησία, η Αγήτρια, δηλαδή, η «Παναγία η Οδηγήτρια».
            Προς τη δυτική πλευρά του βράχου στο Τηγάνι, η οποία εξέχει του σωζόμενου τείχους, οι ντόπιοι δείχνουν ένα σημάδι στο βράχο σαν πέταλο αλόγου και τη λένε: το χαλί (η χηλή, το πέταλο) της βασιλοπούλας. Αυτό ονομάστηκε έτσι σε ανάμνηση της αυτοκτονίας μιας Μανιατοπούλας, ορφανής από πατέρα και μητέρα, όπως διοχέτευσε μέχρι εμάς η παράδοση. Αυτή ήταν ακόλουθος της Πριγκίπισσας του Βυζαντίου και «κυρίας» του φρουρίου Άννης-Αγγελίνας της Κομνηνής .
            Η Μανιατοπούλα αυτή, η ακόλουθος της πριγκίπισσας, αφού βοήθησε να καταληφθεί το φρούριο από τους συμπατριώτες της Μανιάτες και όχι από τους Βυζαντινούς, ανέβηκε πάνω σ' ένα άλογο και γκρεμίστηκε από τους απότομους βράχους θυσιάζοντας τη ζωή της.